Νικήτη Χαλκιδικής

Νικήτη Χαλκιδικής Εδρα Δήμου Σιθωνίας

ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΝΙΚΗΤΗΣ
ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ Δ. ΔΗΜΑΡΑ ( ΧΟΡΕΥΤΙΚΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΝΙΚΗΤΗΣ)
ΕΚΔΟΣΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΥ ΣΙΘΩΝΙΑΣ


Εδώ και χιλιάδες χρόνια ο τόπος αυτός κατοικείται συνεχώς από Μεταμόρφωση μέχρι τον Τριπόταμο.
Οι σπουδαιότεροι προϊστορικοί οικισμοί ήταν στο Καστρί στις Σπαθιές, στα Λαγόμαντρα, στα Κοκκινόια,
Παλαιόκαστο, Βέτρυνο. Στα κλασσικά χρόνια ( 5ος - 4ος αιών, π.Χ. ) υπάρχουν οι οικισμοί Καστροί,
Λαγόμαντρα, Βέτρυνο.
Στο καστρί υπήρχε η αρχαία Γαλυψόςπου την αναφέρει ο Ηρόδοτος.
Στα ελληνιστικά χρόνια ( 3ος - 2ος αιών, π.Χ. ) δημιουργείται ένα οικισμός στην περιοχή του Άη Γιώργη,
όπου υπήρχε ιερό αφιερωμένο στούς Διόσκουρους, που ήταν προστάτες των ναυτικών. Το χωριό
αυτό αναπτύσεται στα Ρωμαϊκάχρόνια ( 2ος αιών, π.Χ. - 4ος αιών, μ.Χ.) και δημιουργείται ένα νέο στην
Ελιά. Μεγάλη ανάπτυξη παρουσιάζει τον 5ο - 6ο αιώνα μ.Χ. όπως φαίνεται από τις ανασκαφές που έγιναν
το 1971 - 1979 όπου βρέθηκε η παλαιοχριστιανική βασιλική του Σωφρονίου. Ανατολικά του ναού υπήρχε
το νεκροταφείο με θολωτούς τάφους.
Το 13ο αιώνα υπάρχει το χωριό 'Αγιος Φωκάς και το 14 αιώνα υπάρχει η Ψαλλίδα και οι μικροικισμοί Αγ.
Παύλος, Παντιλιάς ( Αγ. Παντελεήμων ),Πικροσύκια, Φουρνί, Αμυγδαλούδα, Πυργούδι.
Το τέλος του 14 ου αιώνα και στις αρχές του 15 ου οι κάτοικοι της περιοχής " Νεακίτου " oικειοποιήθηκαν
τα Ξενοφωντινά κτήματα και γίνεται χωριό χωρίς εξάρτηση από μοναστήρι. Στα χρόνια αυτά αρχίζει η
εξέλιξη του ονόματος του χωριού : Γή του Νεακίτου - Νεακίτου - Νεκίτου - Νικήτου - Νικήτα - Νικίτη - Νικήτη
.Το 1821 η Νικήτη είναι από τα πρώτα χωριά που παίρνουν μέρος στον αγώνα. Το χειμώνα του 1821-22
οι Νικητιανοί εγκαταλείπουν το χωριό και οι Τούρκοι το πυρπολούν.
Το 1827 επιστρέφουν από τα νησιά πολλοί Νικητιανοί. Το 1854 λαμβάνουν μέρος πάλι στον αγώνα με τον
Τάσο Καρατάσο.Το 1867 κτίστηκε ο ενοριακός ναός του Αγίου Νικήτα όταν μητροπολίτης ήταν ο
Κασσανδρείας Χρύσανθος.Ο ναός κάηκε στον εμφύλιο και ξανακτίστηκε απ΄τους κατοίκους.
Η συμμετοχή των Νικητιανών στον Μακεδονικό Αγώνα ήταν σημαντική. Πολλά παλικάρια επάνδρωσαν
τα σώματα των Μακεδονομάχων.
Στις αρχές Οκτωβρίου του 1912 η Νικήτη ήταν πάλι ελεύθερη, μετά από 482 χρόνια σκλαβιάς.
Από το 1950 αρχίζει μια ραγδαία εξάπλωση του χωριού προς τη θάλασσα. Το 1970 ο παραδοσιακός
οικισμός παρουσιάζεται αρκετά εγκατελλειμένος.
Σήμερα η Νικήτη έχει 3000 περίπου κατοίκους, είναι το πρώτο μελισσοκομικό χωριό της Ελλάδας με
πανελλήνια παραγωγή 10 % .
Ειναι έδρα του Δήμου Σιθωνίας.
ΕΠΙΣΗΜΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ
ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΝΑΤΑ "
Η ΠΑΛΙΑ ΝΙΚΗΤΗ "
ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΕΩΝ
ΝΙΚΗΤΗΣ " Ο ΣΙΘΩΝ "

Οσον αφορά την επίσημη ονομασία του χωριού, από την εποχή της αναγνώρισης της κοινότητας το1918
εξακολουθούσε να εμφανίζεται στους χάρτες και στα διάφορα επίσημα έγγραφα ως κοινότητα
" Νικήτα " μέχρι και το έτος 1988.
Το έτος αυτό το σφάλμα αποκταστάθηκε μετά από σχετικό υπόμνημα που υπέβαλε ο αρχαιολόγος
Ιωακείμ Παπάγγελος προς το Συμβούλιο Τοπωνυμίων του Υπουργείου Εσωτερικών, το οποίο ενέκρινε
την μετονομασία της κοινότητος Νικήτα της επαρχίας και του Νομού Χαλκιδικής σε κοινότητα Νικήτης (η).
Η μετονομασία ενεκρίθει με το υπ' αρ. 261 Προεδρικό Διάταγμα που δημοσιεύθηκε στο υπ' αρ. 119/7-6-88 ΦΕΚ, τ. Α'.
Εκτοτε το χωριό ονομάζεται και επισήμως ΝΙΚΗΤΗ και από την η Ιανουαρίου 1999 αποτελεί την έδρα του δήμου Σιθωνίας.